Ads on: Special HTML

Ads on: Special HTML

Ads on: Special HTML

Ads on: Special HTML
Ogólne informacje o uczelni / General information about the Academy

Patron

Władysław Strzemiński - malarz, teoretyk sztuki, pedagog z kręgu konstruktywizmu, pionier konstruktywistycznej awangardy lat 20. i 30. XX wieku, twórca teorii unizmu, a jednocześnie osoba silnie związana z Łodzią.

Władysław Strzemiński był tym spośród założycieli naszej uczelni, który wywarł bezspornie największy wpływ na łódzkie środowisko akademickie i artystyczne, i to mimo tragicznych dla niego uwarunkowań politycznych Polski powojennej. Właśnie dlatego w roku 1987 Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych w Łodzi zdecydowała się przyjąć jego imię. Nieczęsto zdarza się, by artyści reprezentujący sztuki wizualne - nawet ci wybitni - pozostawili po sobie, oprócz oryginalnego dorobku artystycznego, sformułowane i opublikowane teorie lub programy.

Strzemiński urodził się 21 listopada 1893 w polskiej rodzinie w Mińsku na Białorusi.

W 1917 ukończył Wojskową Szkołę Inżynierii Lądowej w Petersburgu. Po zakończeniu I wojny światowej, w której został ciężko ranny (stracił rękę i nogę, oraz wzrok w jednym oku), rozpoczął studia w Szkole Sztuk Pięknych Moskwie, której jednak nie ukończył. Został asystentem Kazimierza Malewicza w Szkole Sztuk Pięknych w Witebsku. W ciągu zaledwie kilku lat znalazł się w czołówce rosyjskiej awangardy, współpracując z m. in. Eliezerem Lisickim (El Lissitzkym) i Aleksandrem Rodczenką.

W 1920 roku ożenił się z Katarzyną Kobro (1898-1951), Rosjanką pochodzenia niemieckiego, która później stała się jedną z najwybitniejszych rzeźbiarek dwudziestolecia międzywojennego w Polsce. Oboje brali aktywny udział w życiu artystycznym: prowadzili filię UNOWIS-u, utrzymywali kontakty z Malewiczem, Eliezerem Lisickim, najprawdopodobniej angażowali się w kształtowanie założeń, którym miała podlegać sztuka i kultura rosyjska. Uchodzili za przedstawicieli "skrajnie lewicowych kierunków", a ich pracownię wspominano jako "paletę konstruktywizmu". W 1922 Strzemińscy przedostali się do Polski i osiedli na prowincji, nawiązując kontakty z przedstawicielami rodzącej się dopiero w Polsce awangardy.

W 1927 roku Strzemiński sformułował teorię unizmu w stosunku do malarstwa. W późniejszych latach rozszerzył ją na architekturę, rzeźbę oraz techniki typograficzne. Ogólna zasada głosiła warunek jedności dzieła pozbawionego wszelkich kontrastów, eliminowanie dynamiki, iluzji przestrzeni, ograniczenie palety barw. W 1931 zamieszkał w Łodzi, gdzie rozwinął działalność w Związku Polskich Artystów Plastyków. W 1932 został odznaczony Nagrodą Miasta Łodzi.

W 1945 Strzemiński został wykładowcą w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, której był współzałożycielem.
W latach 1948-1949 powstał cykl obrazów tzw. solarystycznych. Strzemiński uchwycił na nich powidoki wywołane spojrzeniem na słońce. W tym czasie również artysta starał się pogodzić awangardę z doktryną socrealizmu, dzięki stworzeniu nowej zasady realistycznego przedstawienia.

W 1950 Strzemiński został na polecenie Ministerstwa Kultury i Sztuki zwolniony z pracy w PWSSP pod zarzutem nie respektowania norm doktryny realizmu socjalistycznego. Ciężko chory i pozbawiony środków do życia, zmarł 28 grudnia 1952 r. Pisma Strzemińskiego zaczęto publikować w drugiej połowie lat 50., ukazała się wtedy "Teoria Widzenia". Jego dorobek teoretyczno-naukowy obejmuje 87 artykułów, recenzji i polemik i przede wszystkim 5 wybitnych publikacji książkowych. Według ujęcia chronologicznego są to:

  1. "Unizm w malarstwie" - 1928 r.
  2. "Kompozycja przestrzeni. Obliczanie rytmu czasoprzestrzennego" - 1931 r.,
    publikacja powstała przy udziale Katarzyny Kobro.
  3. "O sztuce nowoczesnej" - 1934 r., publikacja zbiorowa.
  4. "Druk funkcjonalny" - 1935 r.
  5. "Teoria widzenia" - 1958 r., wydana już po śmierci autora.

W latach 60. i 70. niestrudzonym propagatorem idei i sztuki Strzemińskiego był dyrektor Muzeum Sztuki w Łodzi - Ryszard Stanisławski. Dzięki jego staraniom podstawowe teksty twórcy unizmu ukazały się w języku angielskim i francuskim. W roku 1975 opublikowano po polsku "Pisma" Strzemińskiego, obejmujące wszystkie napisane przez niego artykuły teoretyczne. Dorobek Strzemińskiego stał się dostępny i szeroko znany.


Historia Uczelni

Dzisiejsza Akademia Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego, powołana została wiosną 1945 roku jako Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych (PWSSP) w Łodzi. Wydarzenie to było ukoronowaniem wieloletnich starań miejscowych artystów - Władysława Strzemińskiego i Stefana Wegnera - oraz przybyłych do Łodzi Felicjana Szczęsnego Kowarskiego, Romana Modzelewskiego, Ludwika Tyrowicza, Władysława Daszewskiego i Stefana Byrskiego.

Początkowo utworzono tylko trzy wydziały: Wydział Włókienniczy, którym kierował Leon Ormezowski, Wydział Ceramiki kierowany przez Julię Kotarbińską oraz Wydział Grafiki prowadzony przez Ludwika Tyrowicza. Pierwszym dyrektorem szkoły został Leon Ormezowski, malarz kolorysta. W pierwszych dwóch latach ustalono profil uczelni. Miała ona kształcić studentów w zakresie sztuk użytkowych, ale także tzw. sztuk czystych. Do głównych specjalizacji należały: ceramika, włókiennictwo, meblarstwo oraz druk na tkaninie. Założyciele uczelni świadomie nawiązywali do tradycji Bauhausu. Od początku istnienia PWSSP zależało na ścisłej współpracy z lokalnym i krajowym przemysłem.

W roku szkolnym 1946/47 obok Wydziału Włókienniczego i Ceramiki stworzono Wydział Plastyki Przestrzennej prowadzony przez Władysława Strzemińskiego, założyciela grupy „a.r.”, wybitnego artystę, teoretyka i pedagoga PWSSP w latach 1945–1950. Jego sztuka, koncepcja dydaktyczna, a przede wszystkim śmiałość i nowatorstwo myśli określiły ówczesny charakter szkoły. W zdominowanej przez kolorystów powojennym wyższym szkolnictwie artystycznym w Polsce, łódzka placówka stanowiła wyjątkową enklawę nowoczesności. Dlatego też z końcem l. 40. jej działalność szybko została ograniczona przez realizujące stalinowski kurs polityki władze państwowe. Unikalna geneza szkoły i myśl stojąca za jej powstaniem nie zostały jednak zapomniane i stanowiły inspirację dla kolejnych pokoleń jej wykładowców, w coraz mniejszym stopniu ograniczanych przez politykę i państwową ideologię.

W ponad pięćdziesięcioletnią historię obecnej ASP w Łodzi wpisało się wielu znakomitych pedagogów. Obok założycieli PWSSP byli to m.in. Roman Artymowski, Stefan Byrski, Stanisław Fijałkowski, Zdzisław Głowacki, Marian Jaeschke, Tomasz Jaśkiewicz, Lena Kowalewicz, Stefan Krygier, Lech Kunka, Antoni Starczewski, Maria Stieber, Janina Tworek-Pierzgalska czy Teresa Tyszkiewicz.

W 1976 roku Uczelnia, mieszcząca się dotąd w niewielkim, międzywojennym budynku przy ul. Narutowicza 77, otrzymała nową siedzibę, wzniesioną wg projektu Bolesława Kardaszewskiego. Monumentalny gmach stanowi do dziś jedyny w Polsce przykład kompleksu zrealizowanego na potrzeby współczesnej, wielowydziałowej uczelni artystycznej. W 1987 roku, przyjmując imię Władysława Strzemińskiego, jako swego patrona, Uczelnia wpisała również w swój program kontynuację jego idei, kontynuację twórczą, ewolucyjną, wiążącą tradycję ze współczesnością. W 1996 szkoła otrzymała status Akademii Sztuk Pięknych.


 General information about the Academy

Władysław Strzemiński

Władysław Strzemiński – a painter, art theoretician, teacher, a pioneer of Constructivist avant-garde
of the 1920’s and 1930’s, the creator of the theory of Unism and a person strongly connected with Łódź.

Among the founders of our Academy Władysław Strzemiński was the one who undisputedly had the greatest influence on the academic and artistic circles in Łódź, despite the tragic political circumstances in the post-war Poland. This is why in 1987 it was decided to name the State Higher School of Visual Arts in Łódź after him. It is not common for visual artists – even the outstanding ones – to formulate and published theories or programmes apart from creating artworks.

Strzemiński was born in a Polish family in Minsk, Belarus, on 21 November 1893.

In 1917 he graduated from the Military College of Engineering in Petersburg. After World War 1, during which he was seriously injured losing an arm, a leg and sight in one of his eyes, he attended the Moscow Academy of Fine Arts but never completed his studies. He worked as an assistant to Kazimir Malevich at the Vitebsk Practical Art School. Within merely a couple of years he became one of the leading avant-garde artists in Russia and cooperated with such prominent figures as Lazar Lissitzky (El Lissitzky) and Alexander Rodchenko.

In 1920 he married Katarzyna Kobro (1898-1951), a Russian of German origin who became one of the most outstanding sculptors of the interwar period in Poland. They were both actively engaged in artistic life: they managed a branch of UNOVIS, they were in contact with Malevich, Lazar Lissitzky, and most probably they were involved in shaping the theories which Russian art and culture were to follow. They were considered to be representatives of "far-left trends", and their studio was referred to as "a constructivist palette". In 1922 the Strzemińkis managed to reach Poland. They settled in the countryside and got in touch with the representatives of the new Polish avant-garde.

In 1927 Strzemiński formulated the theory of Unism which referred to painting. In later years it was expanded to architecture, sculpture and typography techniques. The general principle was that the work of art should be a unity devoid of any contrasts, dynamism, illusion of space, whose colour palette was to be limited. In 1931 the artist moved to Łódź where he was active in the Association of Polish Artists and Designers. In 1932 he received the City of Łódź Award.

In 1945 Strzemiński was employed as an academic teacher at the State Higher School of Visual Arts which he helped to found. Between 1948 and 1949 he created a cycle of the so-called solarist paintings which depicted ‘afterimages’ resulting from looking at the sun. At the time the artist tried to reconcile the avant-garde with the Socialist realism doctrine by creating a new principle of realistic depiction.

In 1950, by the order of the Ministry of Culture and Art, Strzemiński was dismissed from the State Higher School of Visual Arts for not respecting the norms of Socialist realism. Gravely ill and without any means of support, he died on 28 December 1952. His written works were not published until the second half of the 1950’s when ‘Theory of Vision’ appeared in print. Strzemiński’s written theoretical and research output consists of 87 articles, reviews and critical works but first and foremost 5 outstanding books. These include:

  1. "Unism in Painting” - 1928
  2. "Space Compositions: Space-Time Rhythm and Its Calculations" – 1931, written together with Katarzyna Kobro
  3. "On Modern Art" - 1934, collaborative publication.
  4. "Functional Print" - 1935.
  5. "Theory of Vision" - 1958, published posthumously.

In the 1960’s and 70’s Ryszard Stanisławski, the director of the Museum of Art in Łódź became a passionate propagator of Strzemiński’s ideas and art. Thanks to his efforts the most significant texts of the artist were published in English and French. In 1975 Strzemiński’s "Pisma" ("Texts"), a collection of all his theoretical articles, was published in Polish. Strzemiński’s output became available and widely known.


History

The institution known today as the Strzemiński Academy of Fine Arts Łódź was founded in the spring of 1945 and was then called the State Higher School of Visual Arts (PWSSP) in Łódź. Its establishment was possible thanks to many years of efforts of local artists - Władysław Strzemiński and Stefan Wegner – and those who came to Łódź: Felicjan Szczęsny Kowarski, Roman Modzelewski, Ludwik Tyrowicz, Władysław Daszewski and Stefan Byrski.

Initially there were only three faculties: the Faculty of Textile managed by Leon Ormezowski, the Faculty of Ceramics managed by Julia Kotarbińska and the Faculty of Graphic Art managed by Ludwik Tyrowicz. Leon Ormezowki, a Colourist painter, became the first rector of the school. The profile of the school was established within the first two years. Its aim was to educate students in the fields of both applied and fine arts. Main specialisations included: ceramics, textile and furniture design and printed textile. The founders of the academy consciously referred to the traditions of Bauhaus. From its beginnings the institution has been interested in close cooperation with local and Polish industry.

In the academic year 1946/47 the Faculty of Spatial Visual Arts was created. It was managed by Władysław Strzemiński, a founder of the ‘a.r.’ group, an outstanding artist, theoretician and teacher at the State Higher School of Visual Arts in the years 1945–1950. His art, educational ideas, and first and foremost the boldness and innovativeness of his thinking defined the character of the school at that time. In the Polish higher artistic education, dominated at the time by the Colourists, the Łódź school was a haven of modernity. This was the reason why at the end of 1940’s its activity was quickly limited by state authorities realizing the Stalinist policy. However, the unique origins of the school and the ideas behind its establishment were not forgotten and inspired the subsequent generations of academic teachers, whose work got gradually less dependent on politics and state ideology.

The over 50-year long history of the Academy was created by many outstanding academic teachers. Apart from the founders of the PWSSP this group included Roman Artymowski, Stefan Byrski, Stanisław Fijałkowski, Zdzisław Głowacki, Marian Jaeschke, Tomasz Jaśkiewicz, Lena Kowalewicz, Stefan Krygier, Lech Kunka, Antoni Starczewski, Maria Stieber, Janina Tworek-Pierzgalska, Teresa Tyszkiewicz, and many others.

In 1976 the institution so far located in a small, interwar period building at 77 Narutowicza Street moved to a new building designed by Bolesław Kardaszewski. Till this day the monumental structure is the only example in Poland of a building complex constructed especially for a modern, multi-unit art academy. In 1987 the institution was named after Władysław Strzemiński and included the continuation of his ideas in its programme, thus combining tradition with innovation. In 1996 the institution was granted a status of an Academy of Fine Arts.